CÁC XÉT NGHIỆM CẦN THIẾT TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI

Tỷ lệ người mắc ung thư phổi ở nước ta đang có chiều hướng ngày càng gia tăng. Xét nghiệm ung thư phổi giúp chẩn đoán chính xác bệnh có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với chăm sóc sức khỏe và điều trị đạt hiệu quả tích cực cho người bệnh.

Ung thư phổi là bệnh gì?

Ung thư phổi xảy ra khi những tế bào bất thường ở phổi đột nhiên xuất hiện, sinh sản và tăng trưởng một cách không kiểm soát tại phổi, khiến cho chức năng của phổi bị ảnh hưởng nặng nề. Sau một khoảng thời gian nhất định, chúng có thể sẽ lan sang lá phổi bên cạnh, các hạch xung quanh vùng khí quản và các bộ phận khác trong cơ thể người bệnh.

Vì bệnh không có những triệu chứng điển hình ở giai đoạn đầu, dễ nhầm lẫn với cảm mạo và các bệnh lý hô hấp khác, chỉ có những biểu hiện thoáng qua thậm chí không xuất hiện triệu chứng nên rất khó phát hiện kịp thời, hầu hết các bệnh nhân khi được chẩn đoán thì bệnh đã ở giai đoạn cuối, khi đó khả năng bệnh đã phát triển đến giai đoạn di căn đã rất cao dẫn đến kết quả điều trị thấp, rất khó để cứu chữa, tỷ lệ tử vong cao.

                                                                                                Ung thư phổi


Các loại xét nghiệm ung thư phổi
Xét nghiệm mô bệnh học

Xét nghiệm này được thực hiện từ mẫu bệnh phẩm trong quá trình nội soi phế quản. Hoặc bệnh phẩm cũng có thể lấy trong quá trình sinh thiết xuyên thành ngực dưới dẫn cắt lớp vi tính.

Xét nghiệm tế bào học

Đây là quá trình chọc hút tế bào hạch, chọc dò dịch màng phổi để tìm ra tế bào ác tính.

Soi phế quản

Thực hiện nội soi phế quản giúp nhận biết được khối u xuất phát từ phế quản đồng thời lấy được mẫu bệnh phẩm để làm 2 xét nghiệm nêu trên.

Chụp X-quang và chụp CT cắt lớp vi tính

- Chụp X-quang phổi: ít hiệu quả đối với những tổn thương nhỏ, một số trường hợp có thể phát hiện u phổi.

- Chụp CT cắt lớp vi tính: phát hiện vị trí, kích thước, mức độ xâm lấn của u phổi; tình trạng di căn, hạch trung thất; định hướng sinh thiết xuyên thành ngực để chẩn đoán mô bệnh học.

                                                                                          Chụp X-quang phổi


Xét nghiệm dấu ấn ung thư phổi

- Xét nghiệm NSE

NSE là xét nghiệm được sử dụng để chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ. Theo đó, NSE huyết thanh hoặc huyết tương sẽ được định lượng bằng phương pháp miễn dịch điện hóa phát quang trên máy phân tích miễn dịch. 72% trường hợp ung thư phổi tế bào nhỏ có mức độ NSE huyết thanh tăng >25 ng/mL nhưng  các thể ung thư phổi khác chỉ tăng khoảng 8%. Độ ngày chẩn đoán của xét nghiệm này tăng theo mức độ bệnh ở bệnh nhân ung thư phổi tế bào nhỏ.

- Xét nghiệm ProGRP

Nếu nghi ngờ ung thư phổi tế bào nhỏ hoặc phân biệt loại ung thư này với các loại ung thư phổi khác, người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định làm xét nghiệm ProGRP. So với xét nghiệm NSE thì ProGRP là xét nghiệm dấu ấn có độ nhạy cao hơn, giúp chẩn đoán phân biệt với các khối u khác của phổi. Xét nghiệm đặc biệt hữu dụng với những trường hợp không thể sinh thiết khối u phổi.

- CEA

29% bệnh nhân ung thư phổi thực hiện xét nghiệm cho chỉ số CEA cao hơn 10 ng/mL (người bình thường chỉ số CEA ở mức 0 - 2.5 ng/mL)

- CA 19 - 9

Đây là kháng nguyên có ở tế bào tuyến của nhiều tạng trong đó bao gồm phổi. Xét nghiệm này ít có giá trị trong phát hiện sớm vì khoảng 50% trường hợp bị ung thư phổi không cho kết quả gia tăng chỉ số CA 19 - 9

- Cyfra 21 - 1

Xét nghiệm có tác dụng hỗ trợ chẩn đoán ung thư phổi không tế bào nhỏ, người có bệnh phổi lành tính thì chỉ số Cyfra 21 - 1  thường dưới 3.3 µg/L.

                                                                                             Xét nghiệm Cyfra 21-1


Một số xét nghiệm khác

Trong một số trường hợp cần thiết, người bệnh cũng có thể được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm ung thư phổi sau:

- Xét nghiệm máu SCC, CEA, Cyfra 21-1 chỉ điểm khối u.

- Xạ hình xương có tác dụng phát hiện tổn thương di căn xương.

- Chụp cộng hưởng từ sọ não để phát hiện tình trạng di căn não.

- Siêu âm bụng hoặc chụp cắt lớp vi tính bụng để phát hiện tình trạng di căn thượng thận, gan,…

Quy trình chẩn đoán ung thư phổi

Bệnh lý này sẽ được chẩn đoán dựa trên các triệu chứng lâm sàng và kết quả của xét nghiệm ung thư phổi đã thực hiện. Quy trình chẩn đoán bệnh thực hiện qua các bước như sau:

- Bước 1: Bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân xem yếu tố nguy cơ: tiền sử gia đình có người ung thư phổi, tiền sử hút thuốc lá,... Sau đó bác sĩ thực hiện khám lâm sàng bằng cách kiểm tra hạch bạch huyết ở cổ và ngực của người bệnh.

- Bước 2: Nếu bị nghi ngờ ung thư phổi, bác sĩ sẽ chỉ định cho người bệnh thực hiện những xét nghiệm cần thiết để giúp chẩn đoán chính xác bệnh lý.

- Bước 3: Dựa trên kết quả thu được ở các xét nghiệm trong bước 2, bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh cho từng bệnh nhân.

Xét nghiệm ung thư phổi có nhiều loại khác nhau, giúp đánh giá từng giai đoạn phát triển khối u của bệnh. Kết quả xét nghiệm ung thư phổi có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và điều trị bệnh, hỗ trợ xây dựng liệu trình điều trị phù hợp cho người bệnh.

Cùng tham khảo thêm nhiều bài viết hơn nữa về những ung thư thường gặp tại HODO nhé!